Wydawca treści Wydawca treści

Historia Nadleśnictwa Łuków

Ślady historii wciąż widnieją w łukowskich lasach...

Do dzisiaj w rezerwacie ścisłym „Jata" zachowały się fragmenty przeciętych linii w lesie o szer. 12 m (tzw. linie powstańcze), które służyły wojskom carskim do ścigania powstańców polskich. To pamiątka po Powstaniu Styczniowym (1864). Podczas powstania styczniowego lasy łukowskie były bazą wypadową oddziałów ks. Stanisława Brzóski – jednego z przywódców Powstania Styczniowego na Podlasiu. Po upadku powstania lasy służyły jako kryjówka powstańców ściganych przez władze carskie.

Wcześniej, w trakcie powstania listopadowego, obok Stoczka rozegrała się bitwa między powstańcami polskimi a wojskami carskimi. Armia rosyjska pod dowództwem feldmarszałka Iwana Dybicza starła się w potyczce z wojskami polskimi, z której zwycięsko wyszła strona polska. Musiano jednak pod naporem wojsk rosyjskich (115 tys. ludzi) ustąpić, by pod Olszynką Grochowską przyjąć decydującą bitwę. Po upadku powstania rząd carski przekazał niektóre lasy jako donacje osobom prywatnym w użytkowanie (prawo majoratowe). Uszczupliło to zasoby leśne Leśnictwa Łuków tutejszych terenów.

Po I Wojnie Światowej, władze polskie Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 23.XI.1920 r. utworzyły Nadleśnictwo Łuków. Podlegało ono Dyrekcji Lasów Państwowych w Siedlcach. Został sporządzony prowizoryczny plan urządzania lasu. Prof. Władysław Jedliński zaczyna wówczas pisać artykuły o drzewostanach jodłowych, występujących obok Łukowa. W 1929 prof. Władysław Szafer opracował „Projekt rezerwatu dla ochrony kresowej jodły pod Łukowem", a prof. Niedziałkowski dokonał szczegółowej inwentaryzacji terenowej. W 1933 r. utworzono rezerwaty „Jata" i „Topór". W rezerwatach tych nie prowadzono pozyskania, lecz ograniczano się do usuwania posuszu.

W lasach dzisiejszego obrębu Adamów w październiku 1939 roku, rozegrała się ostatnia regularna bitwa Wojny Obronnej między oddziałami gen. F. Kleeberga a wojskami niemieckimi. Ślady tej bitwy do dzisiaj zwabiają rzesze kolekcjonerów poszukujących militariów. W okresie II Wojny Światowej w lasach tych działały BCH.
Lasy należące obecnie do obrębu Adamów zostały upaństwowione w 1945 roku. Były to lasy 22 majątków prywatnych, m.in. dobra rodziny Czartoryskich, Dmowskich i Szulców, zaniedbane gospodarczo i zdewastowane. Rabunkowa gospodarka oraz działania wojenne pozostawiły niezalesione powierzchnie i silnie przerzedzone drzewostany.
Po wojnie na 6362 ha utworzono Nadleśnictwo Adamów, które w takiej formie przetrwało do 1973 roku, kiedy zostało połączone z Nadleśnictwem Kryńszczak.

Znacznie ciekawszą historię mają lasy obrębu Kryńszczak, które jeszcze w czasach przedrozbiorowych stanowiły dobra królewskie, w których często odbywały się polowania królów i możnych. Jedynie lasy tego obrębu w okolicy Stoczka Łukowskiego były własnością Arcybiskupa Gnieźnieńsko-Poznańskiego. Dobra arcybiskupie po konfiskacie w roku 1800 przez Rząd Pruski, przeszły na własność Państwa. W latach 1820-30 na podstawie dekretów carskich i ustawy listopadowej, uregulowano hipotekę tych terenów (obrębu Kryńszczak) w księgach wieczystych. Pozwoliło to na utworzenie w 1832 r. Leśnictwa Łuków, (tak właśnie się nazywało i stanowiło pierwowzór obecnego nadleśnictwa), które zatrudniało 23 osoby (Nadleśniczy, leśniczowie, strażnicy i strzelcy) i przetrwało do I wojny światowej. Dane historyczne przytaczają podział tego leśnictwa na Straże: Gręzówka, Róża i Kąkolewnica. Brak jest natomiast danych o dokładnej powierzchni leśnictwa.

Podczas II wojny światowej lasy łukowskie były schronieniem dla partyzantów AK oraz radzieckich. Często dochodziło do potyczek z oddziałami niemieckimi, podczas których były straty po obu stronach. Niemcy nigdy jednak nie odważyli się zapuścić podczas pacyfikacji w głąb obecnego rezerwatu "Jata" (tam znajdowały się obozy partyzanckie) ze względu na bagnisty, zdradliwy teren. Pamięć o tych czasach upamiętniają nam pomniki stojące u wrót do rezerwatu. Można je obejrzeć podczas zwiedzania ścieżki przyrodniczej w leśnictwie Jata.

fot. Piotr Tołwiński

Stan tutejszych lasów w 1946 roku był bardzo zły. Rabunkowa gospodarka oraz masowe wycinanie przez okoliczną ludność bardzo je przerzedziły. W 1945 roku z lasów Nadleśnictwa Łuków utworzone zostało Nadleśnictwo Kryńszczak. Przystąpiono do zalesiania spustoszonych obszarów leśnych. Intensywna gospodarka leśna prowadzona była w oparciu o układane wcześniej plany gospodarcze. Rozwinięto pozyskanie żywicy, której pozyskiwano ok. 3 ton/rok oraz karpiny przemysłowej.

W 1973 powrócono do tradycyjnej nazwy z XIX w. i z Nadleśnictwa Adamów i Kryńszczak utworzono Nadleśnictwo Łuków.

Obecnie gospodarka leśna prowadzona jest na planach urządzania lasu sporządzanych na okresy 10-letnie. Obok funkcji produkcyjnej lasu pojawiły się inne, równie ważne: ochronne, rekreacyjne, dydaktyczne, obronne i inne. Notesy zastąpiono rejestratorami, komputery wyparły liczydła, rozwinęła się sieć środków komunikacji i transportu, wdrożono mapy numeryczne, lasem zajmują się ludzie o specjalistycznym wyszkoleniu leśnym. Taki jest obraz współczesnego Nadleśnictwa Łuków. Pozostały też elementy niezmienne.
Las nadal sadzi się dla przyszłych pokoleń, które będą z niego korzystały na wiele sposobów. Mundur leśnika jest nadal zielony. Do lasu podchodzi się z taką samą troską jak na przestrzeni niemal 200 lat racjonalnej gospodarki, a las tak samo zachęca do wypoczynku i zadumy ...

[U.G.]


Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

RODO

Realizacja obowiązku informacyjnego

Na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej: RODO), informujemy, że:

 

  1. Administratorem Twoich danych osobowych jest Nadleśnictwo Łuków  z siedzibą: Ławki 56A , 21-400 Łuków   tel. 25 798 22 41   adres e-mail lukow@warszawa.lasy.gov.pl
  2. Z Inspektorem ochrony danych w Nadleśnictwie Łuków można skontaktować się poprzez e-mail iod@comp-net.pl
  3. Cel przetwarzania oraz podstawę prawną przetwarzania danych osobowych przedstawia tabela:

 

 

Cel przetwarzania

Podstawa prawna przetwarzania

Nadleśnictwo przetwarza Twoje dane osobowe przede wszystkim ze względu na prawne obowiązki w związku z prowadzeniem gospodarki leśnej

art. 6, ust.1, lit. c RODO w zw. z:

  • ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
  • ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
  • ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
  • ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie
  • ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
  • ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Nadleśnictwo może przetwarzać Twoje dane w celach związanych z realizacją umowy, zgodnie
z zasadą, iż przetwarzanie jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne w celu realizacji umowy i wiąże się z podjęciem działań także przed jej zawarciem

art. 6, ust.1, lit. b RODO

Nadleśnictwo jest obowiązane do prowadzenia rachunkowości, przez co ciążą na nas także obowiązki podatkowe (wystawiamy rachunki, faktury oraz inne dokumenty księgowe) za wykonane przez nas usługi

art. 6, ust.1, lit. c RODO z zw. z:

  • ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
  • ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – ordynacja podatkowa
  • ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

 Nadleśnictwo świadczy odpłatne usługi, dlatego mamy prawo do dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzonej przez nas działalności

art. 6, ust.1, lit. b i f RODO

Aby zapewnić bezpieczeństwo osób i mienia (dane osobowe pracowników, interesantów) a także obszarów leśnych – Nadleśnictwo prowadzi monitoring

art. 6, ust.1, lit. c RODO z zw. z:

  • ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
  • ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
  • ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym

Nadleśnictwo jak pracodawca, zatrudnia pracowników i prowadzi rekrutacje na wolne stanowiska, co wiąże się z otrzymywaniem przez Was życiorysów

art. 6, ust.1, lit. a RODO - zgoda kandydata do pracy na dane wykraczające poza zakres danych wskazanych w Ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

 

art. 6 ust. 1, lit. b RODO w zw. z:

 

  • ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. (Dz.U.2018.917 ze zm.)
  • ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
  • ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Nadleśnictwo prowadzi również działalność edukacyjną

art. 6, ust.1, lit. a  

 

  1. Okres przechowywania Twoich danych osobowych:

Po realizacji umowy, Twoje dane osobowe będą przechowywane zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Na potrzeby rachunkowości oraz ze względów podatkowych, przetwarzamy dane przez okres 5 lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli dane były przez nas przetwarzane w celu dochodzenia roszczeń (np. w postępowaniach windykacyjnych) przetwarzamy dane w tym celu przez okres przedawnienia roszczeń, wynikający z przepisów kodeksu cywilnego. Jeśli toczy się spór, proces sądowy lub trwa inne postępowanie (szczególnie karne), okres archiwizacyjny będzie liczony od dnia prawomocnego zakończenia sporu, a w przypadku wielu postępowań prawomocnego zakończenia ostatniego z nich, bez względu na sposób jego zakończenia, chyba że przepisy prawa przewidują dłuższy okres przechowywania danych lub dłuży okres przedawnienia dla roszczeń/prawa którego dotyczy postępowanie. Jeżeli dane były zbierane na podstawie wyrażonej uprzednio przez Ciebie zgody - będziemy przetrzymywać te dane do czasu odwołania zgody. W związku z prowadzonym monitoringiem wizyjnym, dane będą przechowywane przez okres nie dłuższy niż 30 dni. Po czym zostaną trwale usunięte, chyba że zajdzie uzasadniona konieczność przechowywania zapisu monitoringu dla celów dowodowych w zakresie postępowania przygotowawczego prowadzonego przez stosowne organy. Jako pracodawca, jesteśmy obowiązani przetrzymywać dokumentację pracowniczą przez okres 50 lat.

  1. W zakresie przetwarzania danych osobowych posiadasz następujące prawa:
  • dostępu do treści swoich danych – korzystając z tego prawa masz możliwość pozyskania informacji, jakie dane, w jaki sposób i w jakim celu są przetwarzane,
  • prawo ich sprostowania – korzystając z tego prawa możesz zgłosić do nas konieczność poprawienia niepoprawnych danych lub uzupełnienia danych wynikających z błędu przy zbieraniu, czy przetwarzaniu danych,
  • prawo do usunięcia - korzystając z tego prawa możesz złożyć wniosek o usunięcie danych. W przypadku zasadności wniosku dokonamy niezwłocznego usunięcia danych. Prawo to nie dotyczy jednak sytuacji gdy dane osobowe przetwarzane są do celów związanych z wywiązywaniem się z prawnych obowiązków administratora lub do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach władzy publicznej powierzonej administratorowi.
  • prawo do ograniczenia przetwarzania - korzystając z tego prawa możesz złożyć wniosek o ograniczenie przetwarzania danych, w razie kwestionowania prawidłowość przetwarzanych danych. W przypadku zasadności wniosku możemy dane jedynie przechowywać. Odblokowanie przetwarzania może odbyć się po ustaniu przesłanek uzasadniających ograniczenie przetwarzania.
  • prawo do przenoszenia danych – ma zastosowanie jedynie w przypadkach jeżeli dane są przetwarzane na podstawie zgody i w sposób zautomatyzowany.
  • prawo wniesienia sprzeciwu – korzystając z tego prawa możesz w dowolnym momencie wnieść sprzeciw wobec przetwarzania Twoich danych, jeżeli są one przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit e lub f (prawnie uzasadniony interes lub interes publiczny). Po przyjęciu wniosku w tej sprawie jesteśmy zobowiązani do zaprzestania przetwarzania danych w tym celu. W takiej sytuacji, po rozpatrzeniu Twojego wniosku, nie będziemy już mogli przetwarzać danych osobowych objętych sprzeciwem na tej podstawie, chyba że wykażemy,
    iż istnieją ważne prawnie uzasadnione podstawy do przetwarzania danych, które według prawa uznaje się za nadrzędne wobec Twoich interesów, praw i wolności lub podstawy do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń.
  • prawo do cofnięcia zgody na ich przetwarzanie - w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, w wypadku jeżeli przetwarzania którego dokonano na podstawie zgody wyrażonej przed jej cofnięciem.
  1. Masz prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, tj. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uznasz, że przetwarzanie danych osobowych Ciebie dotyczących narusza przepisy prawa.
  2. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne dla celów przedstawionych w tabeli za wyjątkiem celów wynikających z przepisów prawa gdzie podanie danych jest obowiązkowe. Niepodanie danych osobowych będzie skutkowało nie zrealizowaniem celu, dla którego miały być przetwarzane.
  3. Twoje dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania.
  4. Twoje dane nie będą przekazywane odbiorcom danych ani nie będą przekazywane do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej z wyłączeniem sytuacji wynikających
    z przepisów prawa.